Charlie Chaplin

posted in: Sinema Tarihi | 0

Charlie Chaplin 16 Nisan 1889 da Londra’nın fakir bir mahallesinde oyuncu bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.

1913 de bir oyun için ailesi ile birlikte geldiği Amerika’da kalarak film işine girdi.

Charlie Chaplin 1914 ve 1923 yılları arasında çoğu Slapstick – Sopalama’ komedi tarzı olan yaklaşık 80 kısa film yapmıştır.

Charlie Chaplin, 1914 yıllarında Hollywood’da ilk işbaşı yaptığında 16 filmde oyuncu olarak rol aldı. Ardından çalışmaya başladığı Keystone stüdyolarında 20 kısa film yönetti.

Keystone firması için yaptığı ilk film “Making a Living”, filmidir.

Bunu takip eden “Kit Auto Races at Venice” filminde melon şapkalı, bol pantolonlu, birkaç numara büyük ayakkabı giyen, durmadan baston çeviren komik ve sakar “Şarlo” tipini yarattı.

Keystone stüdyolarında film yapma işinin tekniğini iyice öğrenen Charlie  Chaplin, burada geçirdiği ilk yılın sonunda kendi kısa filmlerini çekip kurgusunu da yapabiliyordu.

İlk dönemlerde yönettiği bu filmler bugünkü bakış açımızla tanıdığımız Chaplin filmlerinden çok farklıdır.

Hikâye anlatımı ve stil açısından son derece basit filmlerdir;

kız tavlama, girilen herhangi bir işte çuvallama, komik kazalar, rastlanılan insanlarla yaşanan sürtüşmeler gibi anekdotlara dayanan basit güldürmecelerdir.

Charlie Chaplin’i olağan üstü bir sanatçı yapan özellik, çektiği hemen her filmde gözlemlenen kendini aşma çabasıdır.

Chaplin’in bu kadar geniş bir seyirci kitlesine ulaşmasının temelinde ise, çizdiği o  basit insan tipinin burjuva kültürü ve güçlünün zayıfı ezmesi olgusu ile mücadele ederek, o sevimli güçsüzlüğüne rağmen bir sürü komik unsurların eşliğinde sonunda galip gelmesi yatar.

Amacına ulaşmak uğruna stüdyo değiştirmekten de kaçınmayan Chaplin’in Essanay stüdyolarında çektiği kısa filmlerde, vurucu insan hikayeleri ile yüklenmiş sofistike tematik anlatım ve stilinin ip uçları sezilmeye başlar.

1916 yılında Mutual şirketi ile bir seri komedi filmi için anlaştı.

Aralarında “The Imıgrant – 1917” ve “The Adventurer – 1917” gibi ünlü filmlerinde bulunduğu bu 12 adet film sinema tarihinin en etkin komedi filmleri arasında yer alır.

Popülist yöntemleri asla benimsemeyen Chaplin yönetim ve topluma yönelttiği ince eleştirilerini bu komedi tarzı içinde eriterek izleyiciye sunmuştur.

1918 de Mutual ile anlaşması bitince kendi film şirketini kurarak “A Dog’s Life – 1918”, “Shoulder Arms – 1918”, “The Pilgrim – 1918”, “Pay Day – 1922”, “A Woman of Paris – 1923”, “The Gold Rush –  Altına Hücum, 1925”, “The Circus – Sirk,1925” filmlerini yapar.

Kısa film döneminin sonunda çalışmaya başladığı First National Pictures stüdyoları için yaptığı filmlerde yönetmenin estetik kapasitesi artık olgunlaşmış, sinematografik dili ve ikonik bir sembol haline dönüşen kişiliği belirginleşmiştir.

National stüdyoları için yaptığı ilk kısa film olan “Pay Day” 28 dakika uzunluktadır ve sanatçının adeta bir uzun metraj film hazırlığıdır.

Sesli film döneminde ise 1931 de en önemli filmi kabul edilen “City Light – Şehir Işıkları” filmini çekti.

Dünya çapında bir üne sahip olmasına rağmen ABD vatandaşlığını kabul etmediği, dört kez evlenip boşanarak (hakkında açılan bazı babalık davaları da vardı) uygunsuz bir aile yaşamı yaşadığı ve “Altına Hücum” filminde komünizm propagandası yaptığı gibi gerekçelerle bir dönem Amerika’ya girmesi yasaklanınca ailesi ile beraber İsviçre’ye yerleşti ve 25 Aralık 1977 de ölünceye kadar orada yaşadı.

1972 de kazandığı Özel Oscar ödülünü almak için Amerika’ya davet edilen Chaplin’e İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth de 1976 yılında 86 yaşında iken “Şövalye” unvanını vermiştir.

charlie chaplin1
Circus – Sirk

 

 

charlie chaplin2
Modern Times – Modern Zamanlar

 

 

charlie chaplin3
The Kid – Çocuk

 

 

charlie chaplin4
City Lights – Şehir Işıkları